hạ đường

Thân thiện

Tống Hoằng nói: "Tao khang chi thê bất hạ đường."

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Truất xuống, đuổi xuống dưới thềm: Hành động ruồng bỏ, hắt hủi người vợ đã cùng mình trải qua những ngày tháng nghèo khó, khốn khổ. Từ này mang ý nghĩa phản bội, vong ân bội nghĩa, đặc biệt trong mối quan hệ vợ chồng.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Câu chuyện "Tao khang chi thê bất hạ đường" là lời thề giữ trọn đạo nghĩa với người vợ đầu. (Câu chuyện "Không bao giờ ruồng bỏ người vợ thuở hàn vi" là lời thề giữ trọn đạo nghĩa với người vợ đầu.)
  • Hành động hạ đường vợ cả để cưới vợ lẽ bị xã hội lên án. (Hành động ruồng bỏ vợ cả để cưới vợ lẽ bị xã hội lên án.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tao khang chi thê bất hạ đường": Thành ngữ cố định, nghĩa là "không bao giờ ruồng bỏ người vợ đã cùng mình ăn tấm ăn cám". Đây là lời thề về đạo nghĩa, sự thủy chung, không phụ bạc người đã đồng cam cộng khổ với mình.
  • Ông ấy luôn tâm niệm "tao khang chi thê bất hạ đường" nên dù giàu có vẫn hết lòng yêu thương người vợ tào khang. (Ông ấy luôn ghi nhớ "không bao giờ ruồng bỏ người vợ thuở hàn vi" nên dù giàu có vẫn hết lòng yêu thương người vợ đã cùng mình trải qua khó khăn.)

Biến thể và từ gần giống

• Tào khang: Chỉ cảnh nghèo khó, cơ cực, thức ăn thô kém (như tấm, cám).
  • Người vợ tào khang là người đã cùng chồng trải qua những ngày tháng khó khăn nhất. (Người vợ tào khang là người đã cùng chồng trải qua những ngày tháng khó khăn nhất.)

Từ đồng nghĩa

• Ruồng bỏ: Vứt bỏ, không thèm quan tâm đến nữa.
• Phụ bạc: Không giữ trọn tình nghĩa, đối xử tệ bạc với người có ơn với mình.
• Hất hủi: Đối xử lạnh nhạt, khinh rẻ, xua đuổi.

Thành ngữ liên quan

• "Tao khang chi thê bất hạ đường": (Thành ngữ gốc Hán Việt) Chỉ đạo lý và tấm lòng thủy chung, không phụ bạc người vợ đã cùng mình trải qua cảnh nghèo khó.
• "Ăn cơm mới, nói chuyện cũ": (Thành ngữ thuần Việt) Có ý nghĩa tương tự, chỉ việc khi giàu có, thành đạt vẫn nhớ đến ơn nghĩa, kỷ niệm xưa.

Học thuật

1. xuống thềm. Chữ trích trong câu nói của Tống Hoằng trả lời vua Hán Quang Vũ. Tống Hoằng đỗ sớm, làm quan to trong triều. Quang vũ có người chị gái muốn lấy Tống Hoằng, vua ướm hỏi Hoằng việc này. Hoằng thưa: "Tao khang chi thê bất hạ đường" nghĩa là người vợ lúc nghèo ăn tấm ăn cám với mình thì không bao giờ truất xuống dưới thềm. Vua biết ý không nói đến việc ấy nữa